Thông tin tuyển dụng
Liên kết website
web hit counter

25 năm "giam" bằng tổ quốc ghi công ở Sơn Tây, Hà Nội
24/07/2014

 

Năm 1989 Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười ký Bằng Tổ quốc ghi công số 59/CTKT cho liệt sỹ Nguyễn Văn Dần (Giần) ở thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Ngày 20/12/2001 Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải ký Quyết định số 1590/QĐ-TTg khẳng định “Tổ chức thực hiện ngay Quyết định của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng số 59/CTKT ngày 12/04/1989 về việc tặng Bằng Tổ quốc ghi công cho gia đình liệt sỹ Nguyễn Văn Dần (Giần) công dân thị xã Sơn Tây đã hi sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ngày 25 tháng 7 năm 1954” và đây là quyết định cuối cùng về việc giải quyết khiếu nại. Đến nay, gia đình liệt sỹ Nguyễn Văn Dần vẫn chưa được trao Bằng Tổ quốc ghi công và tiếp tục làm đơn khiếu nại về vấn đề này.

Để tìm hiểu rõ hơn những vấn đề pháp lý của vụ “giam” Bằng Tổ quốc ghi công liệt sỹ Nguyễn Văn Dần theo đơn của chị Nguyễn Thị Hòa (con gái của liệt sỹ Nguyễn Văn Dần), chúng tôi đã phỏng vấn Thạc sỹ Luật học, luật sư Đào Ngọc Lý (Giám đốc Công ty luật TNHH Đào Ngọc Lý - Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) về một số vấn đề pháp lý xung quanh sự việc này.

* Thưa luật sư, pháp luật quy định như thế nào khi xử lý đối với việc không thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng của Thủ tướng Chính phủ như trường hợp nêu trên?

Luật sư Đào Ngọc Lý: Báo Văn hóa đã từng phỏng vấn tôi đúng câu hỏi này khoảng năm 2006, nhưng rất tiếc sự việc đến nay vẫn chưa hề được giải quyết và chúng ta tiếp tục phải bàn lại câu chuyện đau lòng này.

Khi ấy, Luật Khiếu nại tố cáo năm 1998 (sửa đổi bổ sung năm 2004) đã quy định rất rõ tại Điều 8: “Quyết định giải quyết khiếu nại phải được mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng. Quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật phải được cá nhân, cơ quan, tổ chức hữu quan nghiêm chỉnh chấp hành. Người có trách nhiệm thi hành quyết định giải quyết khiếu nại mà không thi hành, phải bị xử lý nghiêm minh”.

Đến nay Luật khiếu nại (có hiệu lực từ ngày 01/07/2012) cũng quy định rõ vấn đề này tại mục 4 chương III gồm 3 điều là Điều 44, Điều 45 và Điều 46. Các nội dung cần lưu ý là:

+ Khoản 4 Điều 44 “Quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật có hiệu lực thi hành ngay”.

+ Khoản 1 Điều 46 “Người giải quyết khiếu nại trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật; trường hợp cần thiết, yêu cầu cơ quan chức năng có biện pháp để bảo đảm việc thi hành các quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật; tổ chức thi hành hoặc chủ trì, phối hợp với tổ chức, cơ quan hữu quan thực hiện biện pháp nhằm khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại; kiến nghị cơ quan, tổ chức khác giải quyết những vấn đề liên quan đến việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại (nếu có)”

+ Khoản 3 Điều 46 “Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm chấp hành các quyết định hành chính của cơ quan có thẩm quyền để thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật; phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong việc tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật khi được yêu cầu.”

Pháp luật hình sự cũng có quy định cụ thể vấn đề này. Bộ luật hình sự năm 1999, được sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định tại chương VIII, Điều 132 (Tội xâm phạm quyền khiếu nại, tố cáo) cũng nêu rõ:

“1. Người nào có một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:

a,…..

b, Có trách nhiệm mà cố ý không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo gây thiệt hại cho người khiếu nại, tố cáo”.

* Quyết định cuối cùng về giải quyết khiếu nại xung quanh việc công nhận liệt sĩ Nguyễn Văn Giần của Thủ tướng Chính phủ đã không được thực hiện từ tháng 12/2001 đến nay. Vậy, trách nhiệm của các cá nhân và tổ chức có liên quan như thế nào? Trong trường hợp cụ thể này thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật hành chính hay phải xử lý bằng hình sự?

Luật sư Đào Ngọc Lý: Để xác định xử lý bằng hình thức nào, hành chính hay hình sự thì phải căn cứ vào kết quả xác minh, xem xét toàn diện sự việc, các yếu tố chủ quan, khách quan, xác định rõ mức độ vi phạm và hậu quả do hành vi vi phạm gây ra cũng như rất nhiều các yếu tố quan trọng khác. Chỉ xử lý hình sự khi chứng minh được có người đã lợi dụng chức vụ quyền hạn để cản trở việc giải quyết khiếu nại gây nên hậu quả nghiêm trọng.

Theo hồ sơ mà quý báo cung cấp thì Quyết định số 1590 /QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nêu trên là “Quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật” và Điều 5 của Quyết định đã nêu rõ: “Quyết định này là quyết định cuối cùng về giải quyết khiếu nại của bà Nguyễn Thị Huyền, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký”. Do vậy, nếu không có tài liệu nào khác thì đã thấy rõ: Việc không nghiêm chỉnh thực thi quyết định của Thủ tướng Chính phủ là vi phạm Luật Khiếu nại. Mặt khác, cấp ban hành quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng đã là Thủ tướng Chính phủ thì các tổ chức và cá nhân có liên quan phải có nghĩa vụ thi hành; không một cá nhân hoặc tổ chức nào có quyền tạm dừng việc thực thi quyết định trừ khi chính Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo khác.

* Xin luật sư cho biết một số cảm nhận của ông về sự việc này?

Luật sư Đào Ngọc Lý: Trước đây người thay mặt gia đình làm đơn khiếu nại vụ việc này bà Nguyễn Thị Huyền sinh năm 1927 (vợ ông Nguyễn Văn Giần). Rất tiếc rằng bà Nguyễn Thị Huyền đã mất ngày 23/05/2014 nên bây giờ thay mặt gia đình tiếp tục làm đơn khiếu nại là chị Nguyễn Thị Hòa sinh năm 1948 (con gái của ông Giần và bà Huyền). Là một luật sư thường phải tiếp xúc nhiều với những mặt trái của đời sống xã hội, từng gặp không ít những điều trớ trêu, éo le trong cuộc sống nhưng tôi vẫn thực sự ngạc nhiên và bức xúc khi được quý báo cung cấp các tài liệu và diễn biến của sự việc. Nếu sự thật đáng buồn này không có tình tiết đặc biệt nào khác thì đây thực sự là nỗi đau không chỉ của một gia đình mà còn là nỗi đau của tất cả chúng ta, nhất là đối với những người làm công tác pháp luật.

 

Với tư cách một luật sư, tôi khẩn thiết đề nghị các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền nhanh chóng xem xét và xử lý dứt điểm sự việc, không để nỗi đau kéo dài, day dứt mãi trong xã hội tốt đẹp của chúng ta.

Phóng viên: Quốc Cường


Báo điện tử dân trí
CHUYÊN MỤC LIÊN QUAN