Thông tin tuyển dụng
Liên kết website
web hit counter

Hành trình gian nan của Luật sư trong vụ án Lèn Cờ
24/07/2014

Vụ án Lèn Cờ xảy ra tại tỉnh Nghệ An đã tốn không ít công sức và thời gian của các phương tiện truyền thông cũng như của các cơ quan tiến hành tố tụng bởi tính phức tạp và nhiều quan điểm trái chiều khi xem xét giải quyết vụ án. Sự việc bắt đầu khi mỏ đá Lèn Cờ (Yên Thành, Nghệ An) do Cty TNHH Chín Mến khai thác bị sập ngày 1/4/2011 khiến nhiều người chết và bị thương.

Những quyết định trái ngược

Chủ mỏ bị truy tố theo Điều 172 Bộ luật Hình sự (BLHS) về tội “Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên” thì không có nhiều vấn đề phải tranh cãi, bàn luận. Nhưng đối với những cán bộ đã từng hai lần phụ trách Đoàn thanh tra mỏ Lèn Cờ như ông Hoàng Thanh Long – Phó phòng TN&MT (Trưởng đoàn) và ông Nguyễn Công Hải – Phó phòng Công Thương huyện Yên Thành (Phó đoàn) đã phát sinh không ít quan điểm trái chiều khiến cơ quan tiến hành tố tụng nhiều lần phải ban hành các quyết định trái ngược nhau.

Ngày 25/07/2011, ông Hoàng Thanh Long bị khởi tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 285 BLHS. Sau đó đến 09/11/2011, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Nghệ An có quyết định đình chỉ điều tra đối với bị can Long vì “Hành vi của Hoàng Thanh Long không còn gây nguy hiểm cho xã hội, hậu quả của vụ tai nạn đã được khắc phục, xét thấy không cần thiết phải xử lý bằng biện pháp hình sự”.

Ngày 30/05/2012, TAND tỉnh Nghệ An có quyết định yêu cầu điều tra bổ sung, sau đó VKSND tỉnh Nghệ An hủy bỏ quyết định đình chỉ điều tra bị can và ngày 19/09/2012 có quyết định phục hồi điều tra đối với bị can Hoàng Thanh Long. Đồng thời, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An có quyết định khởi tố bị can ngày 19/09/2012 đối với Nguyễn Công Hải theo Điều 285 BLHS về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Ngày 05/10/2012, VKSND tỉnh Nghệ An truy tố bị can Hoàng Thanh Long và Nguyễn Công Hải ra TAND tỉnh Nghệ An theo Khoản 2 Điều 285 BLHS về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Luật sư vào cuộc, vụ án xoay chiều

Đến thời điểm này, khách hàng mới mời Luật sư và ngày 31/10/2012 Luật sư Đào Ngọc Lý và Luật sư Lê Thanh Hùng (Cty Luật TNHH Đào Ngọc Lý – Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) được TAND tỉnh Nghệ An cấp “Giấy chứng nhận người bào chữa” trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo Nguyễn Công Hải.

Sau khi nghiên cứu toàn bộ hồ sơ vụ án, đặc biệt là các quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, đối chiếu với hệ thống quy định của pháp luật hiện hành về Luật Khoáng sản cũng như lĩnh vực thanh tra chuyên ngành khoáng sản, Luật sư đã phát hiện ra những vấn đề mấu chốt và hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với vụ án, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Ngày 12/11/2012, Luật sư Đào Ngọc Lý ký Văn bản số 24/ĐNL gửi các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Nghệ An, phân tích rõ nét và thuyết phục về việc chưa đủ căn cứ truy tố và xét xử đối với bị cáo Nguyễn Công Hải với tội danh “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo Khoản 2 Điều 285 BLHS.

Văn bản số 24/ĐNL có nhiều phát hiện quan trọng, đặc biệt là vấn đề cấp huyện không có thẩm quyền trong việc thanh tra nội dung sự việc gây sập mỏ, nên không có quan hệ nhân quả giữa việc thanh tra (của hai đoàn thanh tra huyện Yên Thành) với hậu quả sập mỏ Lèn Cờ, do vậy việc truy tố và đưa ra xét xử theo Điều 285 BLHS là chưa đúng quy định của pháp luật.

Theo Luật Khoáng sản năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 2005) và Nghị định 35/2009/NĐ-CP ngày 07/04/2009 về tổ chức hoạt động của Thanh tra TN&MT thì thanh tra chuyên ngành tài nguyên môi trường chỉ có 4 cấp là cấp Bộ, Tổng cục, Cục và Sở (cấp huyện không được kể tên trong danh mục này). Thẩm quyền của thanh tra cấp huyện trong vấn đề này chỉ là chức năng phối kết hợp, chức năng quản lý trật tự xã hội trên địa bàn, ví dụ như việc khai thác mỏ có giấy phép không, việc quản lý sử dụng thuốc nổ, phòng cháy chữa cháy, vấn đề nộp bảo hiểm xã hội, lao động có hợp đồng và vấn đề bảo hộ lao động có đảm bảo không?

Hậu quả chết người (do sập mỏ) lại không rơi vào các tình huống thuộc chức năng quản lý địa bàn của cấp huyện. Theo hồ sơ vụ án thì “Sai phạm chính để xảy ra sập mỏ đá Lèn Cờ là do Chủ đầu tư không chấp hành đúng quy định của pháp luật về khoáng sản” và “Việc khai thác từ phía Tây Nam là không phù hợp với cấu trúc địa chất và không đúng thiết kế, do đó đã gây ra trượt lở, tai nạn”, mà những nội dung này đều thuộc thẩm quyền thanh tra của các cấp trên chứ không phải thuộc cấp huyện.

Từ những nhận định trên, Luật sư Đào Ngọc Lý đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét toàn diện và khách quan hồ sơ vụ án, đình chỉ điều tra đối với Nguyễn Công Hải vì chứng cứ buộc tội chưa thuyết phục, không đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.

Có khá nhiều bài báo bày tỏ sự không đồng tình với việc khởi tố hai cán bộ của UBND huyện Yên Thành nêu trên, nổi bật là Báo Pháp luật Việt Nam số 269 ra ngày 26/09/2011, số 278 ra ngày 05/10/2011 và số báo ra ngày 17/10/2012 đã liên tục phản ánh các vấn đề nổi cộm, chưa thuyết phục mà dư luận quan tâm đối với quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng.

Ngày 28/12/2012, TAND tỉnh Nghệ An hoãn phiên tòa xét xử hình sự sơ thẩm vì VKSND tỉnh Nghệ An xin rút hồ sơ để xem xét lại vụ án và đến ngày 30/01/2013, VKSND tỉnh Nghệ An đã ra quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can Nguyễn Công Hải (đồng thời cũng đình chỉ đối với Hoàng Thanh Long), phục hồi các quyền lợi hợp pháp cho các bị can theo đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, mặc dù vấn đề cơ bản của vụ án đã được các cơ quan tiến hành tố tụng nhiều lần xem xét và quyết định nhưng nếu Luật sư tham gia tố tụng đưa ra được những quan điểm pháp lý sắc bén, thuyết phục thì vẫn có khả năng khiến các cơ quan chức năng đồng thuận cho dù quyết định đó trái ngược hẳn với nhận định trước đây. Điều quan trọng là quyền lợi hợp pháp của các cá nhân hoặc tổ chức được đảm bảo và công lý được thực thi trong đời sống xã hội.


Báo pháp luật Việt Nam
CHUYÊN MỤC LIÊN QUAN